Samen een auto kopen zonder ruzie over geld

Samen een auto kopen betekent: één voertuig met zijn tweeën of drieën bezitten, de kosten delen volgens een regel die vóór de eerste rit vastligt, en afspreken wie wanneer rijdt. Het papierwerk is in een middag geregeld. Wat mede-eigendom kapotmaakt, is het geld, en dat gaat langzaam: een tankbeurt die niemand heeft genoteerd, een reparatie die de een aan de ander toeschrijft, een jaar van „dat rekenen we later wel af”. Deze gids behandelt de drie manieren om de kosten te delen, een volledig doorgerekend jaar, de agenda van de auto en wat u doet als een van u eruit wil.

Lees dit eerst. Dit is algemene informatie, geen juridisch, fiscaal of verzekeringsadvies. De regels voor tenaamstelling en verzekering verschillen tussen Nederland en België. Vraag het na bij de RDW of de DIV en bij uw verzekeraar voordat u iets tekent.

Wat betekent het om samen een auto te bezitten?

Twee of meer mensen bezitten samen een auto als één voertuig van hen samen is: ze hebben hem samen betaald, of de een heeft een aandeel aan de ander verkocht, en beiden gebruiken hem. Dat is iets anders dan uw auto aan een vriend uitlenen, en iets anders dan borg staan voor de lening van een ander.

	Mede-eigenaar	Medekredietnemer	Borg
Bezit een aandeel in de auto	Ja	Meestal, als ook in het koopcontract	Nee
Aansprakelijk voor de lening	Alleen als hij in de leenovereenkomst staat	Ja	Ja, als de kredietnemer niet betaalt
Rijdt regelmatig met de auto	Ja	Meestal	Zelden
Moet bij de verzekeraar bekend zijn	Ja	Ja	Nee

In Nederland staat het kenteken op naam van één persoon: de tenaamgestelde bij de RDW. Die persoon krijgt de wegenbelasting, de APK-oproep, de boetes en de verzekeringsplicht op zijn naam. Wie eigenaar is, staat daar los van: dat blijkt uit het koopcontract. Wie samen een auto koopt, zet dus beide namen in het koopcontract, kiest één tenaamgestelde en legt de aandelen vast in een onderhandse overeenkomst. In België werkt het hetzelfde met de titularis van het inschrijvingsbewijs bij de DIV.

Overal is het patroon hetzelfde: de papieren noemen één naam, de onderhandse overeenkomst regelt al het andere. Daarom gaat de rest van deze gids over die overeenkomst.

Wie koopt samen een auto?

• Stellen die niet getrouwd zijn, of die hun financiën gescheiden houden. Het risico om op te plannen is de breuk, niet de auto.
• Broers en zussen, vaak rond de vroegere auto van een ouder of een eerste samen gekochte auto.
• Een ouder en een jonge bestuurder: de ouder financiert een deel, de jonge bestuurder betaalt zijn aandeel maand na maand.
• Twee vrienden die elk een paar dagen per week een auto nodig hebben en er geen alleen kunnen betalen.
• Buren, vooral in steden waar een parkeervergunning of parkeerplaats evenveel kost als de auto.
• Huisgenoten die de huur en de parkeerplaats toch al delen.

De rekensom is in alle gevallen dezelfde. Wat verschilt, is het vertrek, en het gedeelte daarover verderop is met dat in gedachten geschreven.

Voor- en nadelen van samen een auto bezitten

Voor	Tegen
Hetzelfde budget koopt een betere, veiligere, nieuwere auto	U bent afhankelijk van de plannen van een ander om uw eigen auto te gebruiken
De vaste kosten worden gedeeld, en die zijn het grootste deel van wat een auto kost	Elke niet-genoteerde uitgave wordt zes maanden later een ruzie
Minder auto’s op straat, één parkeerplaats in plaats van twee	Eruit stappen vraagt een waardebepaling en een uitkoop
Een gedeelde auto wordt meer gebruikt, dus de kosten per kilometer dalen	Als een van u stopt met betalen, verwachten verzekeraar en bank nog steeds het volledige bedrag

Elk punt in de rechterkolom heeft hieronder een gedeelte dat het oplost.

Hoe deelt u de autokosten tussen mede-eigenaars?

Dit is het deel dat u eerst moet regelen, en het deel dat niemand graag ter sprake brengt.

Vaste kosten tegenover gebruikskosten

Een auto brengt twee soorten kosten mee, en die deelt u niet op dezelfde manier.

• Vaste kosten lopen door, of de auto rijdt of niet: verzekering, wegenbelasting, parkeervergunning of parkeerplaats, APK, gepland onderhoud, banden, de leentermijn als er een lening is.
• Gebruikskosten komen met elke rit: brandstof of laden, tol, het deel van de slijtage dat van de afstand afhangt.

Bij een gewone privéauto zijn de vaste kosten de grootste helft. Daarom is „we delen de benzine” nooit genoeg: wie minder rijdt, betaalt mee voor wie meer rijdt, en merkt het een jaar lang niet.

Drie manieren om te delen

Methode	Hoe het werkt	Geschikt voor	Grens
50/50 op alles	Elke rekening wordt door twee gedeeld, brandstof inbegrepen	Twee mensen die de auto ongeveer evenveel gebruiken	Oneerlijk zodra het gebruik uiteenloopt, en dat gebeurt altijd
Alles naar kilometers	Ieder betaalt naar verhouding van de gereden kilometers	Heel verschillend gebruik, bijvoorbeeld een forens en een weekendrijder	De incidentele rijder betaalt weinig, terwijl de auto het hele jaar voor hem klaarstaat
Gemengd: vaste kosten naar aandeel, gebruik naar kilometers	Verzekering, belasting en onderhoud naar eigendomsaandeel; brandstof en slijtage naar kilometers	De meeste mede-eigendommen	Vereist dat de ritten worden bijgehouden

Bij de gemengde methode komen de meeste mede-eigenaars uit, soms zonder haar zo te noemen: ieder betaalt voor het feit dat de auto er is naar zijn aandeel, en voor het feit dat hij rijdt naar wat hij rijdt.

En de afschrijving?

Tussen een eigenaar en iemand die de auto leent, is de waardevermindering een echte kostenpost waaraan de lener zou moeten bijdragen. Tussen mede-eigenaars ligt dat anders: ieder houdt al zijn aandeel in de waarde van de auto. Verliest de auto dit jaar tweeduizend euro aan waarde, dan heeft ieder zijn aandeel daarvan verloren, in de verkoopprijs die hij ooit krijgt. De meeste mede-eigenaars voeren daarom geen afschrijving in bij hun maandelijkse verdeling. Die wordt één keer verrekend, bij het vertrek, tegen de marktwaarde op dat moment.

Brandstof die de een voor iedereen betaalt

Bij brandstof gaat de afrekening het vaakst mis, omdat hij in kleine bedragen wordt betaald, vaak, door wie toevallig bij de pomp staat. De regel die werkt: elke tankbeurt wordt genoteerd met wie betaald heeft, en dat bedrag wordt aan het einde van de periode van het aandeel van de betaler afgetrokken. Het alternatief, „dan tank jij de volgende keer”, vertrouwt op het geheugen, en het geheugen bevoordeelt degene die het onthoudt.

Een voorbeeld uit de praktijk: één jaar, twee mede-eigenaars

Alex en Sam hebben samen een tweedehandsauto gekocht voor 18.000 euro, ieder de helft. Alex forenst ermee, Sam gebruikt hem in het weekend. In de loop van het jaar:

• Vaste kosten: 3.000 euro (verzekering 900, wegenbelasting 500, parkeervergunning 600, onderhoud en banden 1.000), allemaal betaald door Alex, op wiens naam de verzekering staat.
• Brandstof: 1.500 euro voor 12.000 km, waarvan Alex 1.150 euro en Sam 350 euro aan de pomp heeft betaald.
• Afstand: Alex heeft 9.000 km gereden, Sam 3.000 km.

In totaal is er 4.500 euro aan de auto uitgegeven. Dit is wat Sam aan het einde van het jaar aan Alex verschuldigd is, per methode.

Methode	Alex draagt	Sam draagt	Sam heeft al betaald	Sam is Alex verschuldigd
50/50 op alles	€ 2.250	€ 2.250	€ 350	€ 1.900
Alles naar kilometers (75/25)	€ 3.375	€ 1.125	€ 350	€ 775
Gemengd: vaste kosten 50/50, brandstof naar kilometers	1.500 + 1.125 = € 2.625	1.500 + 375 = € 1.875	€ 350	€ 1.525

Dezelfde auto, hetzelfde jaar, dezelfde bonnetjes: de afrekening loopt van 775 tot 1.900 euro. Het verschil van 1.125 euro tussen de eerste twee regels is geen afrondingsfout, het is de prijs van niet gekozen hebben. Sam zou pleiten voor kilometers, Alex voor 50/50, en beiden zouden een punt hebben. Het enige antwoord dat standhoudt, is het antwoord dat vóór de aankoop is opgeschreven.

Twee details uit dit voorbeeld zijn het onthouden waard:

• De brandstof kwam uit op 12,5 cent per kilometer. Kent u dat getal, dan heeft het delen van de brandstof geen bonnetjes per rit meer nodig, alleen de kilometers.
• Alex heeft 4.150 van de 4.500 euro voorgeschoten. Zonder registratie van de tankbeurten waren Sams 350 euro in december vergeten geweest.

Wie rijdt wanneer? De agenda van een gedeelde auto

Geld is de eerste oorzaak van ruzie, de agenda de tweede. Een paar regels lossen het meeste op:

• Reserveer vooraf, op één gedeelde plek. Een agenda die u allebei ziet, met de naam van de auto erin. Een berichtje is geen reservering.
• Spreek prioriteiten af. Op weekdagen gaat forenzen meestal vóór vrije tijd, en het weekend wisselt om. Schrijf de regel op, zodat een vrijdagavond geen onderhandeling wordt.
• Voorwaarden bij het terugbrengen. Tankniveau, netheid, waar de auto staat, sleutels. Klein, maar in veel mede-eigendommen de enige terugkerende wrijving.
• Meld schade dezelfde dag, met een foto. Een deuk die drie weken later wordt ontdekt, heeft geen dader.

Een auto delen met een afgestemde agenda is precies wat de reserveringsfunctie van Co-oto doet, maar een papieren kalender in de gang werkt ook. Wat niet werkt, is er geen hebben.

Verzekering en regelmatige bestuurder

Beide mede-eigenaars rijden regelmatig, dus beiden moeten bij de verzekeraar bekend zijn. In Nederland sluit één van u de verzekering af, meestal de tenaamgestelde, en geeft daarbij de regelmatige bestuurder op; de premie hangt onder meer af van de leeftijd en de schadevrije jaren van die bestuurder. Wie een andere regelmatige bestuurder opgeeft om een lagere premie te krijgen, riskeert dat de verzekeraar bij schade de dekking weigert of het uitgekeerde bedrag terugvordert.

Wie de polis heeft, betaalt de premie en krijgt van de ander zijn aandeel terug volgens uw verdeelregel: het is een vaste kostenpost als elke andere. Wat u vóór de eerste rit controleert, leest u in de gids over uw auto uitlenen en de verzekering.

Zet het op papier: de overeenkomst tussen mede-eigenaars

Een overeenkomst tussen mede-eigenaars heeft geen advocaat nodig. Ze moet schriftelijk de vragen beantwoorden waarover u anders ruzie zou maken:

1. Aandelen: wie heeft wat betaald bij de aankoop, en welk percentage bezit ieder.
2. De verdeelregel: welke van de drie methodes hierboven, en wat telt als vast en wat als gebruik.
3. Hoe uitgaven worden bijgehouden: waar, door wie, en hoe vaak u afrekent (maandelijks werkt voor de meesten).
4. De agenda: hoe wordt gereserveerd, wie voorrang heeft op welke dagen.
5. Schade en boetes: wie betaalt wat, en wie draagt het eigen risico.
6. Het vertrek: hoe een aandeel wordt gewaardeerd, welke opzegtermijn geldt, wat er gebeurt als een van u stopt met betalen.

De gratis overeenkomstgenerator van Co-oto stelt deze vragen een voor een en maakt een pdf die u beiden ondertekent. Niets verlaat uw apparaat.

Wat als een mede-eigenaar eruit wil?

Het gaat gebeuren: een verhuizing, een nieuwe baan, een nieuwe partner, een nieuwe auto. Drie manieren om ermee om te gaan, en de overeenkomst hoort te zeggen welke geldt.

• Uitkoop: wie blijft, koopt het aandeel van de ander tegen de actuele marktwaarde. Spreek vooraf af hoe die waarde wordt bepaald: een gepubliceerde koerslijst voor tweedehandsauto’s, het gemiddelde van twee bods van dealers, of een formule op basis van de kilometerstand.
• Verkoop en verdeling: de auto wordt verkocht, de opbrengst naar aandelen verdeeld, een openstaand saldo van de kostenafrekening eerst vereffend.
• Een nieuwe mede-eigenaar: wie vertrekt, verkoopt zijn aandeel aan iemand met wie de blijvende eigenaar instemt. Het snelst, en zonder schriftelijk vetorecht het vaakst mis.

Leg ook de opzegtermijn vast. Drie maanden is gangbaar: lang genoeg om het geld of een koper te vinden, kort genoeg om niemand vast te houden.

De afrekening bijhouden met Co-oto

Wilt u de gemengde methode zonder spreadsheet, dan richten twee mede-eigenaars Co-oto zo in:

1. Een van u maakt de kring aan en neemt de rol van eigenaar; de ander wordt als bestuurder uitgenodigd. De app kent één eigenaar per kring, en dat verandert niets aan wie de auto bezit.
2. U registreert allebei uw ritten, de eigenaar inbegrepen, zodat elke kilometer telt, wie ook heeft gereden.
3. Elke tankbeurt wordt ingevoerd door wie betaald heeft, desgewenst met een foto van het bonnetje. Ze wordt van het aandeel van die persoon afgetrokken.
4. Voor de vaste kosten kiest u de afspraak die bij uw regel past: de compensatie van vaste kosten verdeelt ze naar verhouding van de gereden kilometers, de maandelijkse vaste vergoeding verdeelt ze gelijk.
5. Aan het einde van elke periode toont de afrekening wie wat aan wie verschuldigd is, met de ritten en tankbeurten achter elk bedrag.

Er is geen afschrijvingsregel in te vullen en geen kilometerprijs te onderhandelen als u dat niet wilt: de afrekening kan werken met de werkelijke rekeningen. Hoe de berekening regel voor regel werkt, staat op de pagina over kosten delen.

Veelgestelde vragen